Trong những năm gần đây, điện mặt trời mái nhà đã trở nên rất phổ biến tại Việt Nam nhờ khả năng tiết kiệm chi phí điện, tăng tính chủ động năng lượng và góp phần bảo vệ môi trường. Tuy nhiên, đi cùng sự phát triển nhanh chóng đó là bài toán quản lý hệ thống điện quốc gia, nhất là khi số lượng lớn hệ thống được lắp đặt nhưng không thông báo với cơ quan chức năng.
Mới đây, dự thảo Nghị định của Bộ Công Thương đã đề xuất mức phạt lên đến 20 triệu đồng đối với trường hợp không thực hiện thủ tục thông báo hoặc đăng ký phát triển nguồn điện theo quy định.
Vậy người dân cần làm điều gì để tránh bị xử phạt? Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về quy định mới, lý do hình thành và cách thực hiện đúng để yên tâm sử dụng điện mặt trời mái nhà.
Quy định mới: Lắp điện mặt trời mái nhà có thể bị phạt tới 20 triệu đồng
Theo thông tin được Bộ Công Thương công bố và báo Dân Trí đăng tải, dự thảo Nghị định mới về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực điện lực đề xuất mức phạt khá cao đối với việc lắp đặt hệ thống điện mặt trời mái nhà nhưng không thông báo. Cụ thể như sau:
- Hệ thống có công suất dưới 100 kW: Mức phạt từ 500.000 đồng đến 3 triệu đồng.
- Hệ thống có công suất từ 100 kW trở lên hoặc vi phạm nghiêm trọng: Mức phạt có thể tăng lên đến 10–20 triệu đồng.
Ngoài việc phạt tiền, những trường hợp vi phạm nặng còn có thể bị:
- Buộc tháo dỡ hệ thống.
- Buộc bổ sung hoặc điều chỉnh giấy chứng nhận phát triển nguồn điện.
- Buộc thực hiện đúng các nội dung đã đăng ký trong hồ sơ đầu tư.
Quy định này gây nhiều tranh luận vì trước đây, người dân chỉ cần lắp đặt và đấu nối theo hướng dẫn của đơn vị thi công, không có thủ tục thông báo bắt buộc.

Vì sao phải thông báo khi lắp điện mặt trời mái nhà?
Khó khăn trong quản lý lưới điện
Theo Bộ Công Thương, lượng lớn hệ thống điện mặt trời mái nhà được triển khai trong thời gian ngắn nhưng không được thống kê đầy đủ, gây khó khăn trong điều độ lưới điện và dự báo phụ tải.
Khi sản lượng điện mặt trời tăng đột biến vào ban ngày và giảm sâu vào chiều tối, nếu không có dữ liệu chính xác, việc vận hành hệ thống điện quốc gia có thể mất cân bằng, tiềm ẩn rủi ro về vận hành.
Đảm bảo an toàn kỹ thuật
Nhiều hộ dân tự mua thiết bị, tự lắp đặt hoặc sử dụng thợ thiếu chuyên môn khiến:
- Hệ thống đấu nối không đạt chuẩn kỹ thuật.
- Nguy cơ phát ngược lên lưới, gây mất an toàn cho nhân viên điện lực.
- Không có thiết bị giám sát theo yêu cầu.
Việc thông báo và phối hợp với đơn vị điện lực giúp kiểm soát các rủi ro này.
Phục vụ quy hoạch phát triển năng lượng tái tạo
Điện mặt trời mái nhà là nguồn năng lượng phân tán. Để lập quy hoạch, Chính phủ cần nắm được số lượng, công suất, vị trí lắp đặt. Những hệ thống không báo cáo gây lệch dữ liệu, ảnh hưởng đến kế hoạch phát triển năng lượng quốc gia.

Những hành vi nào bị phạt?
Theo nội dung dự thảo, có nhiều hành vi liên quan đến điện mặt trời mái nhà có thể bị xử phạt, trong đó quan trọng nhất là:
- Không gửi thông báo phát triển nguồn điện: Đây là hành vi phổ biến nhất và cũng là nguyên nhân khiến nhiều hộ gia đình đứng trước nguy cơ bị phạt.
- Vận hành khi chưa có giấy chứng nhận phát triển nguồn điện: Một số hệ thống lớn hoặc có đấu nối đặc biệt phải có giấy chứng nhận theo quy định.
- Không tuân thủ nội dung đã đăng ký trong thông báo: Khai báo sai công suất lắp đặt, thay đổi quy mô nhưng không thông báo lại.
- Không phối hợp kỹ thuật với đơn vị điện lực khi đấu nối: Đơn vị điện lực có trách nhiệm kiểm tra và xác nhận các yêu cầu kỹ thuật của hệ thống, giúp đảm bảo an toàn lưới điện.
- Không lắp đặt thiết bị giám sát, điều khiển theo quy định: Nhất là các hệ thống công suất lớn.
Người dân cần làm gì để tránh bị phạt?
Nếu bạn đang chuẩn bị hoặc đã lắp điện mặt trời mái nhà, dưới đây là những bước quan trọng để tránh bị xử phạt theo dự thảo Nghị định mới.
Tìm hiểu và cập nhật quy định hiện hành
- Theo dõi thông tin trên trang web của Bộ Công Thương hoặc đơn vị điện lực địa phương.
- Nắm rõ hệ thống của bạn có thuộc diện cần đăng ký hay chỉ cần gửi thông báo.
Gửi thông báo phát triển nguồn điện
Thông báo bao gồm:
- Mẫu thông báo theo quy định.
- Thông tin công suất hệ thống, inverter, loại tấm pin, sơ đồ đấu nối.
- Nơi nộp: đơn vị điện lực địa phương hoặc cơ quan cấp xã/phường (tùy quy định cụ thể).
Phối hợp thẩm định kỹ thuật khi đấu nối
Trước khi đưa hệ thống vào vận hành, bạn cần:
- Thông báo cho điện lực kiểm tra đấu nối.
- Đảm bảo hệ thống không phát ngược dòng nếu bạn chỉ sử dụng nội bộ.
- Lắp đặt thiết bị bảo vệ, chống sét, giám sát năng lượng theo yêu cầu.
Điều chỉnh hồ sơ khi có thay đổi
Nếu bạn nâng cấp hệ thống từ 3kW lên 10kW hoặc thay đổi inverter, bạn cần cập nhật lại giấy tờ.
Giám sát vận hành và tuân thủ các quy định liên quan
- Nếu hệ thống có thể phát lên lưới: tuân thủ lệnh điều độ.
- Đảm bảo an toàn khi bảo trì hoặc sửa chữa.
Lắp điện mặt trời mái nhà là một xu hướng rất tích cực tại Việt Nam, mang lại giá trị kinh tế và môi trường lớn cho hàng triệu gia đình. Tuy nhiên, để đảm bảo an toàn lưới điện và quản lý theo quy hoạch, việc thông báo hoặc đăng ký hệ thống điện mặt trời mái nhà đang trở thành yêu cầu bắt buộc theo dự thảo Nghị định mới.
Việc không thực hiện đúng thủ tục có thể khiến người dân đối mặt với mức phạt lên đến 20 triệu đồng, thậm chí buộc tháo dỡ hệ thống. Vì vậy, chủ động tìm hiểu và thực hiện quy trình thông báo sẽ giúp bạn tránh rủi ro, yên tâm vận hành, đồng thời góp phần xây dựng một hệ thống năng lượng bền vững cho quốc gia.
—————————————–
THÔNG TIN LIÊN HỆ:
Hotline: 091 354 1168
Văn phòng chính: H4, Đường A, KDC Tân Tiến, Khu phố 2, Phường Tân Thới Hiệp, TPHCM
Chi nhánh: 20 Hồ Xuân Hương, Phường Mũi Né, Tỉnh Lâm Đồng
Website: https://saigonsolar.com.vn/
Email: marketing.cnsg@gmail.com
Xem thêm các bài viết tương tự:
Cấu tạo đèn năng lượng mặt trời và cách tạo ra ánh sáng từ năng lượng mặt trời
Cách tính dung lượng pin phù hợp cho hệ thống điện mặt trời 6kWp
Thiết bị lưu trữ điện SGB – Giải pháp lưu trữ hiệu quả cho hệ thống điện mặt trời
Pin lưu trữ điện năng lượng mặt trời SGB – Cấu tạo, tuổi thọ, ưu điểm vượt trội
Năng lượng mặt trời được sử dụng như thế nào để tạo ra điện?
Cách sử dụng tấm pin năng lượng mặt trời giúp tiết kiệm chi phí điện mỗi tháng

