Thiết kế hệ thống điện mặt trời là quá trình tính toán, lựa chọn và bố trí các thiết bị như tấm pin, inverter, bộ lưu trữ, dây dẫn… sao cho hệ thống hoạt động hiệu quả, an toàn và phù hợp với nhu cầu sử dụng điện.
Một thiết kế đúng ngay từ đầu sẽ giúp hệ thống tạo ra nhiều điện hơn, giảm rủi ro hư hỏng và tiết kiệm chi phí đầu tư trong dài hạn.
Tại sao nên thiết kế hệ thống điện mặt trời trước khi thi công?

Nhiều người lầm tưởng chỉ cần mua pin và inverter là có thể lắp điện mặt trời. Thực tế, thiết kế hệ thống điện mặt trời quyết định đến 70% hiệu quả của toàn bộ hệ thống.
Thiết kế sai có thể dẫn đến:
Công suất không đủ dùng
Lãng phí điện dư
Inverter hoạt động quá tải
Tuổi thọ thiết bị giảm nhanh
Ngược lại, thiết kế đúng giúp hệ thống vận hành ổn định 20–30 năm.
Các yếu tố cần khảo sát khi thiết kế hệ thống điện mặt trời
Nhu cầu sử dụng điện
Cần dựa vào hóa đơn điện trung bình 3–6 tháng để xác định mức tiêu thụ thực tế.
Diện tích và kết cấu mái
Diện tích mái quyết định công suất tối đa có thể lắp đặt. Kết cấu mái ảnh hưởng đến phương án khung và an toàn.
Hướng và độ nghiêng mái
Mái quay về hướng Nam hoặc Đông Nam cho hiệu suất cao nhất tại Việt Nam.
Mô hình hệ thống
Tùy nhu cầu để chọn:
Hòa lưới
Hòa lưới bám tải
Hybrid
Độc lập
Các bước thiết kế hệ thống điện mặt trời đơn giản
Để thiết kế một hệ thống điện mặt trời hiệu quả, bạn cần thực hiện các bước cơ bản sau đây:
Bước 1: Xác định nhu cầu sử dụng điện
Trước khi bắt tay vào thiết kế, bước đầu tiên bạn cần làm là xác định rõ nhu cầu tiêu thụ điện của gia đình hoặc doanh nghiệp. Bạn cần tính tổng mức tiêu thụ điện trung bình trong một tháng bằng cách tính tổng điện các thiết bị tiêu thụ trong 1 ngày nhân với 30 ngày.
Bước 2: Tính toán công suất hệ thống
Thông thường, thiết kế hệ thống điện mặt trời dành cho hộ gia đình thường có công suất từ 3kW đến 10kW. Bạn cần tính toán lượng điện mặt trời có thể sản xuất mỗi ngày và so với lượng điện tiêu thụ của gia đình.
Công thức tính công suất hệ thống = Lượng điện tiêu thụ mỗi ngày/ Tỷ lệ hiệu suất của hệ thống.
Hoặc bạn có thể áp dụng cách tính công suất hệ thống điện mặt trời nhanh nhất tại: https://saigonsolar.com.vn/tinh-cong-suat-lap-nlmt/
Bước 3: Tính toán số lượng tấm pin mặt trời phù hợp
Thông thường, tấm pin monocrystalline thường có hiệu suất cao hơn, nhưng giá thành cũng đắt hơn. Tấm pin polycrystalline có giá rẻ hơn nhưng hiệu suất thấp hơn một chút.
Cách xác định số lượng tấm pin mặt trời cần cho hệ thống:
Số lượng tấm pin = Tổng công suất hệ thống điện mặt trời / Công suất mỗi tấm pin.
Ví dụ: Bạn quyết định lắp đặt hệ thống điện mặt trời với công suất 6kWp. Nếu lắp đặt tấm pin mặt trời có công suất 580W thì số lượng tấm pin cần lắp đặt là 10 tấm pin.
Bước 4: Chọn lựa bộ inverter (biến tần)
Chọn inverter có công suất phù hợp với công suất của tấm pin mặt trời để đảm bảo hệ thống hoạt động ổn định. Trên thị trường hiện nay phổ biến với 3 loại inverter gồm biến tần hòa lưới (on-grid), biến tần độc lập (off-grid) và biến tần hybrid (kết hợp).
Giả sử bạn lắp đặt hệ thống 5kWp và muốn sử dụng biến tần có công suất 3kW. Theo lý thuyết, bạn cần 5/3 = 1.67 biến tần. Tuy nhiên, để đảm bảo hiệu suất tốt nhất, bạn nên sử dụng ít nhất 2 biến tần.
Bước 5: Lên bản vẽ chi tiết cho hệ thống

Sau khi tính toán công suất và lựa chọn thiết bị, bạn cần phác thảo bản vẽ chi tiết cho hệ thống điện mặt trời. Sơ đồ cần xác định rõ vị trí lắp đặt tấm pin trên mái nhà hoặc dưới đất, xác định hướng và góc nghiêng cần lắp đặt để tối ưu hiệu suất.
Bản vẽ thể hiện rõ các mối nối giữa các tấm pin mặt trời, biến tần, pin lưu trữ (nếu có), bộ điều khiển sạc, các dây dẫn và kết nối điện và lưới điện. Bản vẽ này sẽ giúp bạn dễ dàng thi công và kiểm tra hệ thống sau khi lắp đặt.
Bước 6: Kiểm tra và nghiệm thu
Sau khi hệ thống được thi công và lắp đặt, bạn cần kiểm tra lại toàn bộ hệ thống để đảm bảo mọi thiết bị hoạt động tốt và an toàn. Đảm bảo rằng các tấm pin mặt trời được kết nối đúng cách và inverter đang hoạt động hiệu quả. Kiểm tra khả năng chuyển đổi năng lượng và sự hoạt động của hệ thống để đảm bảo hệ thống đáp ứng đúng yêu cầu.
Lưu ý khi thiết kế hệ thống điện mặt trời

- Diện tích lắp đặt: Kiểm tra diện tích mái nhà hoặc khu vực lắp đặt để đảm bảo có đủ không gian cho số lượng tấm pin cần thiết.
- Chọn lựa thiết bị chất lượng: Chọn các thiết bị có thương hiệu uy tín và được chứng nhận chất lượng để đảm bảo hiệu suất và độ bền lâu dài.
- Tính toán điều kiện thời tiết: thiết kế hệ thống điện mặt trời cần phải tính toán khả năng chịu đựng các điều kiện thời tiết như mưa, gió và nhiệt độ cao. Việc lựa chọn các thiết bị chống thấm và chịu nhiệt tốt sẽ giúp bảo vệ hệ thống khỏi các yếu tố bên ngoài.
- Thực hiện bảo trì định kỳ: Việc kiểm tra định kỳ các tấm pin, inverter và hệ thống điện sẽ giúp kéo dài tuổi thọ của hệ thống và đảm bảo hiệu suất hoạt động.
Bảng tham khảo thiết kế hệ thống điện mặt trời cho gia đình
| Nhu cầu điện (kWh/tháng) | Công suất đề xuất | Diện tích mái | Mô hình hệ |
|---|---|---|---|
| 300 – 400 | 3 kWp | 16 – 18 m² | Hòa lưới |
| 500 – 600 | 4 – 5 kWp | 20 – 25 m² | Hòa lưới bám tải |
| 800 – 1000 | 6 – 8 kWp | 30 – 40 m² | Hybrid |
| >1200 | 10 kWp | ≥50 m² | Hybrid / Độc lập |
Trên đây là hướng dẫn chi tiết thiết kế hệ thống điện mặt trời đơn giản và một số lưu ý khi tự thiết kế. Nếu có bất kỳ thắc mắc nào hoặc cần tư vấn lắp đặt hệ thống điện mặt trời, hãy nhanh chóng liên hệ với Saigon Solar tại:
————————————————-
THÔNG TIN LIÊN HỆ:
Hotline: 0913 541 168
Văn phòng chính: H4, Đường A, KDC Tân Tiến, Khu phố 2, Phường Tân Thới Hiệp, TP.HCM
Chi nhánh: 20 Hồ Xuân Hương, Phường Mũi Né, Tỉnh Lâm Đồng
Website: https://saigonsolar.com.vn/
Email: marketing.cnsg@gmail.com

